ΜΗΝ ΤΑ ΧΑΣΕΤΕ
12507346_507239329454368_734205464160132935_n

Γίνε εθελοντής δότης μυελού των οστών (ΚΟΛΟΣΣΟΣ-ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ )

Λίγο πριν ξεκινήσει το ματς ΚΟΛΟΣΣΟΣ ΡΟΔΟΥ-ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ και κατά το ημίχρονο,Ο Σύλλογος Αιμοδοτών Ρόδου θα βρίσκεται έξω απο το Βενετόκλειο Στάδιο με σκοπό να ενημερώσει και να προσελκύσει εθελοντές Δότες Μυελού των Οστών.Η λήψη δείγματος θα γίνεται ΜΟΝΟ με λίγο σάλιο από το στόμα.
Σας περιμένουμε να γίνετε δότες και να σώσετε μια ΖΩΗ.

ΔΩΡΕΑ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ
Τί είναι :

Ο μυελός των οστών είναι ρευστός ιστός που βρίσκεται στο εσωτερικό των οστών.
Στον ενήλικα άνθρωπο, ο μυελός των οστών αποτελεί το κύριο αιμοποιητικό όργανο, καθώς εκεί παράγονται τα περισσότερα κύτταρα του αίματος του οργανισμού.
Επίσης αποτελεί τμήμα του λεμφικού συστήματος που με τη σειρά του αποτελεί τμήμα του ανοσοποιητικού συστήματος.

Οι μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών πραγματοποιούνται διότι ένας μεγάλος αριθμός συνανθρώπων μας, μεταξύ των οποίων πολλά παιδιά, πεθαίνει από σοβαρά αιματολογικά νοσήματα γιατί ο μυελός του, το «εργοστάσιο» που φτιάχνει τα κύτταρα του αίματός του, παρουσιάζει σοβαρή βλάβη.
Η εξέλιξη της επιστήμης δίνει σήμερα τη δυνατότητα σε μας να σώσουμε αυτούς τους ανθρωπους προσφέροντας κάτι από τον εαυτό μας.
Ο μυελός των οστών (αιμοποιητικό όργανο) δεν θα πρέπει να συγχέεται με το νωτιαίο μυελό (δομή του νευρικού συστήματος).

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΓΙΝΩ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΟΤΗΣ;

ΒΗΜΑ 1ο
Σε χώρο ή εκδήλωση του Συλλόγου Εθελοντών Αιμοδοτών:
1. Ενημέρωση του ενδιαφερόμενου για να γίνει δότης.
2. Συμπλήρωση της αίτησης εγγραφής δότη μυελού των οστών.
3. Λήψη επιχρίσματος από το στόμα (δείγμα σάλιου με μπατονέτα) ή με λήψη αίματος στο σταθμό αιμοδοσίας του Νοσοκομείου (5-6 ml αίματος – λιγότερο από ό,τι χρειάζεται μια απλή γενική εξέταση αίματος).
ΒΗΜΑ 2ο
Στη συνέχεια στέλνουμε το δείγμα για :
1.Εργαστηριακή ανάλυση δείγματος (HLA τυποποίηση).
2.Καταχώρηση στην Ελληνική (ΕΟΜ) και Παγκόσμια Δεξαμενή Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών (BMDW).
3..Ενημέρωση του δότη για την καταχώρηση του στην Παγκόσμια Δεξαμενή Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών (BMDW).

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ! Έγινες ένας πιθανός εθελοντής δότης μυελού των οστών!

ΙΑΤΡΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ
Ποιός μπορεί να γίνει εθελοντής δοτής μυελού των οστών;
Οι εθελοντές δότες μυελού των οστών πρέπει να πληρούν κάποια ιατρικά κριτήρια με στόχο την προστασία τόσο του ασθενή όσο και του δότη.
Α: Οι εθελοντές δότες που πάσχουν από τις πιο κάτω παθήσεις ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΔΟΤΕΣ

Χρόνιες παθήσεις

Άσθμα (Asthma) – βλ. Μέρος Β.
Διαβήτης Τύπου Ι(Insulin dependent Diabetes) – βλ. Μέρος Β.
Καρκίνος (Cancer) – όλα τα είδη ακόμα και ο καρκίνος του δέρματος
Καρδιακές παθήσεις (Heart problems)
Κατά πλάκας σκλήρυνση (Multiple Sclerosis)
Κίρρωση ήπατος(Liver Cirrhosis)
Μυική δυστροφία (Muscular Dystrophy)
Σχιζοφρένεια(Schizophrenia)

2. Μεταδoτικές ασθένειες

A IDS (HIV Exposure)
Ηπατίτιδα Β ή C (Hepatitis B or C)

3. Αυτοάνοσα νοσήματα

Έκζεμα (Eczema)
Ελκώδης κολίτης (Coeliac Disease and Colitis)
Νόσος του Crohn (Crohn’s Disease)
Νόσος του Graves (Graves Disease)
Πορφυρία (Purpura)
Ρευματοειδής αρθρίτιδα (Rheumatoid Arthritis)
Ρευματικόςπυρετός (Rheumatic Fever)
Σαρκοείδωση (Sarcoidosis)
Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος(Systemic Lupus Erythematosus)
Ψωριασική αρθρίτιδα (Psoriatic Arthritis)

Β: Οι εθελοντές δότες που πάσχουν από τις πιο κάτω παθήσεις ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΩΣΟΥΝ περισσότερες πληροφορίες
Αναιμία (Anaemia) – Ιστορικό αναιμίας ή προσωρινή αναιμική κατάσταση δεν είναι αποδεκτή μέχρι να τελειώσει η φαρμακευτική αγωγή και να επανέλθει το επίπεδο αιμοσφαιρίνης στο κανονικό.
Αντικατάσταση ισχίου (HIP Replacement) – Αποδεκτή. Ο δότης όμως πρέπει να γνωρίζει ότι μπορεί να έχει προσωρινούς πόνους στην πλάτη σε περίπτωση που θα δώσει μυελό των οστών.
Άσθμα (Asthma) – Αν ο εθελοντής ακολουθεί συνεχή φαρμακευτική αγωγή, δεν μπορεί να εγγραφεί. Αν όμως δεν παίρνει φάρμακα συχνά ή αν το άσθμα προκλήθηκε από μία αλλεργία τότε μπορεί να εγγραφεί.
Γαστροεντερικές παθήσεις, π.χ. έλκος, γαστρίτιδα, κλπ. (Gastro-Intestinal Symptoms) – Αποδεκτό φτάνει η ασθένεια να ελέγχεται.
Διαβήτης (Νon-Ιnsulin Dependent Diabetes) – Αν ελέγχεται μόνο με ειδική δίαιτα τότε ο εθελοντής είναι αποδεκτός.
Εγκυμοσύνη (Pregnancy) – Οι γυναίκες εθελοντές που εγκυμονούν δεν μπορούν να εγγραφούν παρά μόνο ένα χρόνο μετά τη γέννα.
Ενδομητρίωσης (Εndometriosis) – Ο εθελοντής σε αυτή την περίπτωση πρέπει να έχει τη συγκατάθεση του γιατρού της για να μπορεί να εγγραφεί.
Επιληψία (Epilepsy) – Αν ο εθελοντής ακολουθεί συνεχή φαρμακευτική αγωγή, δεν μπορεί να εγγραφεί. Αν ο εθελοντής δεν υπέστει επιληπτική κρίση εδώ και 5 χρόνια και δεν πήρε φάρμακα από τότε, μπορεί να εγγραφεί.
Ηπατίτιδα Α (Hepatitis A) – Αν η ασθένεια εκδηλώθηκε πριν 3 ή περισσότερα χρόνια και δεν παρουσιάζονται οποιαδήποτε συμπτώματα, τότε ο εθελοντής μπορεί να εγγραφεί.
Θαλασσαιμία και Μεσογειακή Αναιμία (Thalassaemia and Sickle Cell Anaemia) – Οι εθελοντές που είναι φορείς (έχουν το «στίγμα») μπορούν να εγγραφούν.
Θυρεοειδής (Thyroid) – Οι εθελοντές που παίρνουν thyroxine είναι αποδεκτοί, οι εθελοντές που παίρνουν άλλα φάρμακα πρέπει να εκτιμηθούν ξεχωριστά.
Ίκτερος (Jaundice) – Οι εθελοντές που υπέφεραν από ίκτερο στη βρεφική ή παιδική ηλικία μπορούν να εγγραφούν.
Κατάθλιψη (Depression/mental illness) – Χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά τη θεραπευτική αγωγή.
Μαλάρια (Malaria) – Αν ο εθελοντής υπέφερε από την ασθένεια στα τελευταία 5 χρόνια δεν μπορεί να εγγραφεί. Αν έχουν περάσει 5 χρόνια χωρίς οποιαδήποτε συμπτώματα μετά τη θεραπευτική αγωγή, τότε μπορεί να εγγραφεί.
Πολιομυελίτιδα (Poliomyelitis) – Εφόσoν ο εθελοντής δεν έχει σοβαρή σωματική αναπηρία, μπορεί να εγγραφεί.
Οστεαρθρίτιδα (Osteo-Arthritis) – Aποδεκτό φτάνει ο εθελοντής να μην παίρνει κορτιζόνη και να μην έχει επηρεαστεί η σπονδυλική του στήλη.
Οστεομυελίτιδα (Osteomyelitis) – Αποδεκτό φτάνει ο εθελοντής να είναι υγιής στο παρόν στάδιο.
Σκολίωση (Scoliosis) – Aποδεκτό, εφόσoν ο εθελοντής δεν ακολουθεί φαρμακευτική αγωγή και δεν έχει προβλήματα με την πλάτη του/της.
Σπονδυλικές παθήσεις/Δισκοπάθεια (Back problems) – Σοβαρές περιπτώσεις αποκλείονται, μυικά προβλήματα και άλλες ελαφρές περιπτώσεις είναι αποδεκτές.
Τατουάζ (Tattoos) – Αποδεκτό μόνο μετά από 6 μήνες.
Υστερεκτομή (Hysterectomy) – Για να μπορεί να εγγραφεί, ο εθελοντής θα πρέπει να μην παρουσιάζει κακοήθειες και να έχει περάσει τουλάχιστον 1 χρόνος από την ημέρα που υπέστη χειρουργική επέμβαση.
Φυματίωση (Tuberculosis)- Αν η ασθένεια δεν έχει θεραπευτεί πλήρως και ο εθελοντής ακολουθεί φαρμακευτική αγωγή, δεν μπορεί να εγγραφεί. Αν ο εθελοντής δεν παίρνει φάρμακα εδώ και 5 χρόνια, τότε μπορεί να εγγραφεί.
Χειρουργική Επέμβαση (Surgery) – Να έχει περάσει τουλάχιστον 1 χρόνος από την ημέρα που υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση και να μην έχει οποιαδήποτε συμπτώματα μετά την εγχείρηση.
Χολολιθίαση (Gall Stones) – Μόνο στην περίπτωση που ο εθελοντής υπέστη εγχείρηση και δεν έχει περαιτέρω προβλήματα είναι αποδεκτός/ή.
Υψηλή Πίεση (High Blood Pressure) – Αν η κατάσταση ελέγχεται με φαρμακευτική αγωγή, τότε είναι αποδεκτή.
Υψηλή Χοληστερόλη (High Cholesterol) – Αν η κατάσταση ελέγχεται με ή χωρίς φαρμακευτική αγωγή, τότε είναι αποδεκτή.
Ψωρίαση (Psoriasis)- Αποδεκτή μόνο ελαφριάς μορφής.

ΒΡΕΘΗΚΑ ΣΥΜΒΑΤΟΣ.ΤΩΡΑ ?

Η αλλογενής μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων αποτελεί τη μοναδική θεραπεία ίασης για πολλούς ασθενείς με αιματολογικά νοσήματα.
Για να είναι δυνατή η μεταμόσχευση, πρέπει να χορηγηθούν στον ασθενή αιμοποιητικά κύτταρα από υγιή δότη, τα οποία θα αντικαταστήσουν το αίμα του ασθενούς που πάσχει. Τα αιμοποιητικά αυτά κύτταρα λέγονται «αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα» και είναι εγκατεστημένα στο μυελό των οστών.
Τα κύτταρα αυτά ωριμάζουν ανάλογα με τις ανάγκες του ατόμου σε ώριμα κύτταρα υπό την επίδραση διαφόρων παραγόντων που αποκαλούνται αυξητικοί παράγοντες.
Τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα μπορούν να συλλεγούν από το δότη με δύο τρόπους: είτε από την φλέβα με τη διαδικασία της αφαίρεσης (λευκαφαίρεση), είτε με συλλογή μυελού των οστών στο χειρουργείο υπό γενική αναισθησία.
Η συλλογή με αφαίρεση αποτελεί σήμερα το 70-80% των συλλογών αιμοποιητικών κυττάρων. Στην αυτόλογη μεταμόσχευση χρησιμοποιούνται αιμοποιητικά κύτταρα του ίδιου του ασθενή.

ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΟΤΗ ΠΡΙΝ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ

Ο δότης ελέγχεται εντός του μήνα που προηγείται της συλλογής από τους γιατρούς της μονάδας μεταμόσχευσης. Ο ιατρικός έλεγχος (τσεκ απ) είναι απαραίτητος ώστε και ο δότης να μην κινδυνεύσει κατά τη συλλογή και ο ασθενής να μην κινδυνεύσει από νοσήματα που μπορεί να μεταδοθούν από τα αιμοποιητικά κύτταρα του δότη.
Ο έλεγχος περιλαμβάνει κλινική και παρακλινική εκτίμηση, που κατ’ ελάχιστο περιλαμβάνει έλεγχο για τούς ιούς της επίκτητης ανοσοανεπάρκειας (HIV), της ηπατίτιδας Β, της ηπατίτιδας C, του κυτταρομεγαλοϊού, τη συφιλίδα, την ομάδα αίματος (ABO-Rhesus).
Τα αποτελέσματα όλων των εξετάσεων είναι στη διάθεση του δότη. Αν κάποιο αποτέλεσμα του ελέγχου είναι θετικό, ενημερώνεται ο θεράπων γιατρός του ασθενή και ο ίδιος ο ασθενής, εφόσον κριθεί απαραίτητο για την υγεία του.

ΣΥΛΛΟΓΗ ΜΕ ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ

Η λευκαφαίρεση είναι μία διαδικασία κατά την οποία τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα διαχωρίζονται από τα υπόλοιπα κύτταρα του αίματος με τη βοήθεια μηχανήματος που λέγεται μηχάνημα διαχωρισμού κυττάρων ή μηχάνημα αφαίρεσης.

Τα μηχανήματα αφαίρεσης είναι αυτόματα, αποτελεσματικά και ασφαλή. Συνδέονται με το δότη είτε μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα ή με δύο φλέβες στους αγκώνες. Το αίμα αναρροφάται από το μηχάνημα με συνεχόμενο τρόπο, φυγοκεντρείται, διαχωρίζονται τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα, και συγκεντρώνονται σε έναν ασκό, ενώ τα υπόλοιπα κύτταρα του αίματος επιστρέφονται διαρκώς πίσω στον δότη.

Για να μπορεί το αίμα του δότη να κυκλοφορήσει στο μηχάνημα και να επιστρέψει πίσω χωρίς να αλλοιωθεί, χορηγείται ενδοφλέβια συνεχώς στο δότη αντιπηκτικό, που εμποδίζει το αίμα να πήξει.
Όλα τα υλικά που χρησιμοποιούνται στην διαδικασία είναι μίας χρήσης και αποστειρωμένα , ώστε δεν υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης για τον δότη.

Επειδή το ποσοστό των αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων είναι μικρό στο αίμα η διαδικασία για να ολοκληρωθεί απαιτεί 2-4 ώρες.

Αν ο δότης δεν διαθέτει δύο μεγάλες φλέβες στους αγκώνες, μπορεί να τοποθετηθεί κεντρικός καθετήρας σε μια μεγάλη φλέβα (σφαγίτιδα, υποκλείδια, μηριαία) από έμπειρο χειρουργό πριν τη λευκαφαίρεση. Η τοποθέτηση του καθετήρα είναι ανώδυνη, γιατί προηγείται τοπική αναισθησία.

Δεν απαιτείται νοσηλεία του δότη στο νοσοκομείο. Μετά το πέρας της συλλογής ο ασθενής μεταβαίνει στο σπίτι του.

Πιθανές επιπλοκές λευκαφαίρεσης

– Ο δότης αισθάνεται την ενόχληση από την εισαγωγή της βελόνας στις φλέβες του. Η ενόχληση αυτή διαρκεί ελάχιστα.

– Η διαδικασία της λευκαφαίρεσης είναι ανώδυνη.
– Ο δότης μπορεί να εμφανίσει κάποιες επιπλοκές από τη συνεχή χορήγηση αντιπηκτικού διαλύματος.Το αντιπηκτικό δεσμεύει τα ασβέστιο και οδηγεί σε παροδική υπασβεστιαιμία (χαμηλό ασβέστιο στο αίμα). Τα συμπτώματα που ο δότης μπορεί να αισθανθεί λόγω της υπασβεστιαιμίας, είναι αίσθημα κνησμού στην μύτη, μούδιασμα στα χείλη, στο πρόσωπο, στα δάκτυλα, αίσθημα ελαφρότητας στο κεφάλι. Οι επιπλοκές αυτές είναι παροδικές και εύκολα αντιμετωπίσιμες.
– Για να αποφευχθεί η υπασβεστιαιμία ο δότης πρέπει να πιεί γάλα και να φάει γαλακτοκομικά προϊόντα την παραμονή και το πρωί της λευκαφαίρεσης. Επίσης κατά τη διάρκεια της λευκαφαίρεσης στο δότη χορηγείται συνεχώς από τη φλέβα ασβέστιο.
– Στο σημείο της φλεβοκέντησης μπορεί να εμφανισθεί αιμάτωμα, που δεν προκαλεί πρόβλημα εκτός από το αισθητικό για μερικές ημέρες.

Κινητοποίηση δότη
Τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα είναι εγκατεστημένα στον μυελού των οστών. Για να απελευθερωθούν στο αίμα και να μπορέσουν να συλλεγούν με τη διαδικασία της λευκαφαίρεσης πρέπει ο δότης να λάβει για 3-5 ημέρες πριν από τη συλλογή αυξητικό παράγοντα των ουδετερόφιλων (G-CSF).
Πιθανές επιπλοκές χορήγησης G-CSF
Η χορήγηση G-CSF, είναι συνήθως καλά ανεκτή από τους δότες. Οι συχνότερα αναφερόμενες παρενέργειες είναι ήπιες αρθραλγίες, μυαλγίες, οστικά άλγη, πονοκέφαλος και μπούκωμα στη μύτη. Τα συμπτώματα αυτά υποχωρούν με τη χορήγηση ήπιων αναλγητικών (παρακεταμόλης, δηλαδή Depon) και υποχωρούν 24-48 ώρες μετά τη διακοπή της χορήγησης του G-CSF.
Πολύ σπάνια ο δότης μπορεί να αισθανθεί ενόχληση στο αριστερό πάνω μέρος της κοιλιάς από διόγκωση του σπλήνα. Αν ο δότης αισθανθεί αυτή την ενόχληση πρέπει να την αναφέρει στους γιατρούς. Η επιπλοκή αυτή είναι παροδική και υποχωρεί σε λίγες ημέρες μετά την διακοπή του G-CSF.

ΣΥΛΛΟΓΗ ΜΥΕΛΟΥ
Ο δότης εισάγεται στο νοσοκομείο συνήθως την παραμονή της συλλογής. Γίνεται ο τελευταίος έλεγχος πριν το χειρουργείο. Την επόμενη το πρωί ο μυελός συλλέγεται στο χειρουργείο υπό γενική αναισθησία, με αναρροφήσεις από το πίσω μέρος της λεκάνης. Μετά το τέλος της συλλογής ο δότης μεταφέρεται στο δωμάτιο του. Εξέρχεται από το νοσοκομείο συνήθως την επόμενη το πρωί.

Επιπλοκές συλλογής μυελού
Η πιο συχνή επιπλοκή είναι ο πόνος στα σημεία των αναρροφήσεων. Ο πόνος είναι εντονότερος την ημέρα της συλλογής. Υποχωρεί σταδιακά με την πάροδο των ημερών. Ο πόνος ανταποκρίνεται σε κοινά αναλγητικά, όπως η παρακεταμόλη (depon, panadol).
Σπάνια μπορεί να παρατηρηθεί αιμάτωμα στα σημεία των αναρροφήσεων και πολύ σπάνια λοίμωξη.
Γενικά η συλλογή του μυελού είναι ασφαλής διαδικασία.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.